Het grote misverstand over emoties

Als het woord "emotie" valt, denken de meeste mensen aan de uitdrukking ervan. Iemand die boos wordt in een vergadering. Een collega die ontroerd raakt bij een afscheid. Tranen, frustratie, een uitbarsting. Emotie als iets dat soms gebeurt, en dan liefst zo snel mogelijk weer onder controle.

“Emoties zijn geen verstoring van het systeem. Ze zijn het systeem.

Dat is het misverstand. Niet dat we emoties verkeerd aanpakken, maar dat we niet beseffen dat er iets aan te pakken valt. We ervaren emotionele momenten als losse gebeurtenissen. Iets dat af en toe opduikt en dan weer wegebt. Terwijl daaronder een systeem draait dat voortdurend onze keuzes en ons gedrag stuurt.

Emoties: to strive and survive

Dat systeem bepaalt wat je aandacht krijgt, wat je vermijdt, waar je energie naartoe gaat. Het stuurt je beslissingen voordat je bewuste denken er überhaupt aan te pas komt.

Emoties zijn geen verstoring van het systeem. Ze zijn het systeem. Een systeem dat voortdurend leest wat de situatie van je vraagt en je voorbereidt om daarmee om te gaan. Het beschermt je, motiveert je, verbindt je met anderen. Het is niet archaïsch. Het is razendsnel, uiterst precies en nog altijd volledig relevant.

Alleen werkt het buiten je bewustzijn. En dat is waar het interessant wordt. Als je dit eenmaal ziet, zie je het overal. En in jezelf.

Voorbeelden uit mijn praktijk

Een leidinggevende die bekend staat als toegankelijk en warm. Altijd bereikbaar, altijd begrip. Tot het moment dat er iets moet worden aangesproken. Dan verschuift er iets: de toon wordt hard, de boodschap bot. Het team schrikt. Dit kennen ze niet. Wat er gebeurt is dat het emotionele systeem twee kanten op trekt. De ene kant zegt: ik moet de relatie beschermen. De andere kant zegt: ik moet ingrijpen. Zonder bewustzijn van die twee krachten schiet je van de ene kant naar de andere. Niet omdat je het niet kunt, maar omdat het systeem sneller schakelt dan je bewuste keuze.

Of herken je dit: een beslissing die al weken op je bureau ligt. Je weet wat er nodig is. Je hebt de informatie, de bevoegdheid, het mandaat. Maar iets houdt je tegen. Niet gebrek aan tijd of prioriteit, maar iets dat zegt: nog even niet. Dat is geen uitstelgedrag. Dat is je emotionele systeem dat gevaar bespeurt dat je bewuste denken niet kan benoemen.

Of een team dat al maanden vastloopt op dezelfde spanning. Er is een offsite geweest, er zijn afspraken gemaakt, iedereen heeft zich uitgesproken. En toch verandert er niets. Omdat de afspraken gaan over gedrag, en het gedrag wordt aangestuurd door iets waar niemand het over heeft.

Beschermende functie van emoties

Het systeem doet precies waarvoor het ontworpen is. Het beschermt wat belangrijk is. Alleen past die bescherming niet altijd meer bij de situatie waarin je nu zit.

De meeste organisaties vragen: hoe beheersen we emoties? Terwijl de vraag is: wat vertelt het emotionele systeem, en klopt dat nog?

Een nieuw perspectief

Want dat systeem negeren is wat we al decennia doen. We ontwerpen organisaties, vergaderingen, verandertrajecten en beoordelingscycli alsof mensen rationele wezens zijn die op basis van argumenten beslissen. We weten allemaal dat het niet zo werkt. We zien het elke dag. Maar we hebben geen taal voor wat er wél gebeurt, en dus doen we alsof het er niet is.

In mijn werk gaat het om het leren werken met dat systeem. Niet bestrijden, niet negeren, maar lezen en inzetten. Zodra je dat doet, verandert gedrag. Niet door discipline, maar omdat de aansturing verandert.

Begeleidingsmogelijkheden

Wil je als organisatie leren werken met emoties als drijver achter effectief gedrag? Check dan het Powered by Emotion™ programma. Arjeh introduceert het als eerste in Nederland. Voor individuele begeleiding kun je alle informatie vinden op mijn pagina over counseling.

Arjeh Mesquita

Dertig jaar begeleid ik leiders en professionals die vastlopen in patronen die ze zelf niet meer zien. Als counselor, gecertificeerd in EFT-i, werk ik individueel. En als licentiehouder van Powered by Emotion™ voor Nederland en Vlaanderen, ontwikkeld door de Canadese onderzoeker dr. Joanne Dolhanty, train ik leiders, teams en organisaties. Emoties zijn geen verstoring van het systeem, ze zijn het centrale systeem dat gedrag aandrijft.

https://arjeh.nl
Vorige
Vorige

Welke emoties sturen jouw leiderschap?

Volgende
Volgende

Powered by Emotion™: unieke leiderschapstraining nu in Nederland