Ik sprak twee ervaren professionals, onafhankelijk van elkaar. Verschillende werelden, vergelijkbaar verhaal. Allebei top in hun vak, hoge bomen, allebei degene op wie anderen bouwen. En allebei zeiden ze, in hun eigen woorden, ongeveer hetzelfde: het werkt allemaal, en ik voel er niets bij.
Ze noemen dat zelf te weinig voelen. Dat lijkt niet te zijn wat er aan de hand is.
Er wordt van alles gevoeld. Moedeloosheid. Een onderdrukte radeloosheid, niet uit onwil, maar omdat er 's ochtends weer een agenda ligt en er mensen op je rekenen. Wat ze leeg noemen, is zeker geen gebrek aan activiteit. En eigenlijk ook niet aan gevoel. Het is het oordeel dat ze over hun eigen leven vellen: dit stelt niets voor, wat ik ook doe.
Hoe ervaar je het nu?
Bij de een vroeg ik niet wat hij van die leegte vond. Ik vroeg hoe hij haar op dat moment ervoer. Daar, op dat moment terwijl we samen zaten.
Het was alsof hij uit zijn hoofd afdaalde naar de ruimte waar wij samen waren. Hij zuchtte. Diep.
Wat daarna sprak, was een andere man. Zijn stem werd lager, zijn tempo rustiger. Zijn woorden werden minder cerebraal: hij zocht niet meer naar de juiste formulering, hij zei wat er was. Vanuit zijn buik en zijn hart.
Ik zei hem dat ik meer contact met hem voelde nu we hier waren aangekomen. Dat herkende hij meteen.
Zo kan het dus ook
Er kwam geen inzicht over zijn leven. Er kwam een ervaring: zo kan een gesprek dus ook gaan. Trager, dichterbij, met minder woorden ertussen. En dat was precies wat er in zijn dagen bijna niet voorkwam. Niet met zijn team, niet thuis, niet met zichzelf.
Dat is geen fout van hem. Jarenlang uitstekend functioneren op de bovenste laag van jezelf is een prestatie, en meestal een die gevraagd werd. Er wordt op geleund, het wordt gewaardeerd, het houdt dingen overeind. Alleen zit daar ook waarom het zo lang duurt: als het werkt, is er van buitenaf geen enkele reden om te stoppen.
De wanhoop was niet het probleem
De radeloosheid waarmee ze binnenkwamen, was niet wat er mis was. Het was het enige signaal dat nog doorkwam.
Moedeloosheid is geen storing in een goed lopend leven. Ze is informatie. Ze wijst naar vertragen, naar contact, je openstellen, naar wat er onder je functioneren aan je blijft trekken. En ze houdt aan tot je stilstaat.
Er hoeft niet veel te gebeuren. Eén vraag in de tegenwoordige tijd, en iemand die de tijd neemt om het antwoord af te wachten, blijkt soms een behulpzame start.